Deprem ne zaman olacağını söylemez. Bu yüzden hazırlık, "olursa" değil "olacakken" mantığıyla yapılır. İyi haber şu: birkaç basit önlem, deprem anında ve sonrasında işleri büyük ölçüde kolaylaştırır.
Deprem olmadan önce
En etkili hazırlık, sakin bir günde yapılan hazırlıktır. Evdeki devrilebilecek eşyaları sabitlemek (dolaplar, kitaplıklar, televizyon, su ısıtıcısı), ağır eşyaları alt raflara koymak ve cam yüzeyleri güvenceye almak ilk adımlardır. Ardından bir plan yapın: aile bireyleriyle bir buluşma noktası ve şehir dışında bir irtibat kişisi belirleyin.
Bir deprem çantası hazırlayın ve kapıya yakın, herkesin bildiği bir yerde tutun. İçinde su, dayanıklı gıda, ilk yardım malzemesi, el feneri, yedek pil, düdük, powerbank ve önemli belgelerin kopyaları bulunsun. Yatağınızın yanında sağlam bir ayakkabı ve el feneri bulundurmak da iyi bir alışkanlıktır.
Sarsıntı anında: Çök – Kapan – Tutun
Sarsıntı başladığında en güvenli tepki çoğu durumda şudur:
- Çök: Hemen yere çökün; sarsıntı sizi düşürmeden siz alçalın.
- Kapan: Başınızı ve boynunuzu kollarınızla koruyun; mümkünse sağlam bir masanın altına girin.
- Tutun: Sığındığınız eşyaya tutunun ve sarsıntı geçene kadar bekleyin.
İçerideyseniz içeride kalın; pencerelerden ve devrilebilecek eşyalardan uzak durun. Sarsıntı sırasında dışarı koşmak ya da asansöre binmek tehlikelidir. Dışarıdaysanız binalardan, direklerden ve ağaçlardan uzak, açık bir alana geçin.
Deprem geçtikten sonra
Önce kendinizi, sonra çevrenizdekileri kontrol edin. Ağır yaralıları zorunlu olmadıkça hareket ettirmeyin. Gaz, su ve elektriği kapatın; gaz kokusu varsa kıvılcım oluşturabilecek hiçbir şeyi (çakmak, elektrik anahtarı) kullanmayın. Artçı sarsıntılara hazırlıklı olun ve hasarlı binalara girmeyin.
Haberleşmede hatları meşgul etmemek için kısa mesajı tercih edin ve yalnızca yetkili kurumların açıklamalarını takip edin. Doğrulanmamış bilgileri paylaşmamak da bir hazırlık biçimidir.